Kışın Kabızlık Neden Artar?

Kısaca: Pek çok kişi kış aylarında kabızlığın arttığını fark eder. Bunun başlıca nedenleri günlük alışkanlıklardaki değişikliklerdir: soğukta susama hissinin azalmasıyla daha az su içmek, havaların kararmasıyla daha az yürümek ve daha uzun süre oturmak, taze sebze-meyve yerine hamur işi, et ve ağır yemeklere yönelmek, sıcak çay ve kahve tüketiminin artması, ayrıca soğuk algınlığı ve grip döneminde kullanılan bazı ilaçlar. Kış kabızlığını önlemek için lif ve sıvı alımını bilinçli olarak artırmak, kapalı alanda da hareket etmek, kış sebzeleri ve kuru meyvelerden yararlanmak ve düzenli tuvalet alışkanlığını korumak önerilir. Kabızlıkla birlikte sürekli üşüme, yorgunluk ve kilo alma varsa tiroid ve demir eksikliği açısından değerlendirme yapılması gerekir.

İçindekiler

• Kışın kabızlık neden artar?
• Soğukta su içmeyi unutmak
• Kış beslenmesi ve kabızlık
• Hareketsizlik
• Kış kabızlığını önlemek için 10 öneri
• Ne zaman doktora gitmeli?
• Sık sorulan sorular

Kışın Kabızlık Neden Artar?

Kabızlık, bağırsak hareketlerinin yavaşlaması ve dışkının sertleşmesiyle ortaya çıkar. Kış aylarında bağırsak alışkanlıklarını etkileyen birkaç etken aynı anda devreye girer: sıvı alımı azalır, beslenme değişir, hareket azalır ve soğuk algınlığı dönemindeki ilaç kullanımı artar. Bu değişikliklerin tek tek etkisi küçük olsa da bir araya geldiğinde kabızlığa yatkınlığı artırabilir.

Soğukta Su İçmeyi Unutmak

Yaz aylarında sıcak ve terleme susama hissini artırır; kışın ise susama hissi azalır ve pek çok kişi gün boyunca çok az su içtiğini fark etmez. Kapalı ve ısıtılan ortamların kuru havası da vücudun sıvı kaybını artırabilir.

Kronik kabızlığı olan hastalarla yapılan bir çalışmada, yüksek lifli beslenmeyle birlikte günde yaklaşık 2 litre sıvı alan grupta dışkılama sıklığının daha fazla arttığı ve laksatif ihtiyacının daha fazla azaldığı bildirilmiştir. Bununla birlikte, kabızlıkla ilgili yaygın inanışları değerlendiren bir uzman derlemesinde, sıvı alımını artırmanın özellikle vücudu susuz kalmış kişilerde yararlı olduğu, tek başına herkesin kabızlığını geçirmediği vurgulanmıştır. Yani su, lif ve hareketle birlikte etkilidir.

Kışın sıvı alımını artırmanın kolay yolları: Gün içinde yanınızda bir su şişesi bulundurmak, ılık su veya ıhlamur, adaçayı gibi bitki çayları içmek, sebze çorbaları ve kompostolardan yararlanmak.

Kış Beslenmesi ve Kabızlık

Kış aylarında hamur işleri, börek, makarna, kırmızı et ve tatlı tüketimi artarken taze sebze-meyve tüketimi azalabilir. Bu da günlük lif alımını düşürür.

Lif takviyesini değerlendiren 16 randomize çalışmayı birleştiren bir meta-analizde, lif takviyesinin kronik kabızlıkta tedaviye yanıtı anlamlı şekilde artırdığı ve özellikle psyllium ile pektinin etkili olduğu bildirilmiştir. Kış mevsimi de lif açısından zengin pek çok seçenek sunar:

• Kış sebzeleri: Pırasa, lahana, karnabahar, brokoli, ıspanak, kereviz, havuç, balkabağı
• Baklagiller: Mercimek çorbası, kuru fasulye, nohut
• Meyveler: Kivi, portakal, mandalina, elma, armut, nar
• Kuru meyveler: Kuru erik, kuru kayısı, kuru incir (yeterli suyla)
• Tam tahıllar: Bulgur, yulaf, tam buğday ekmeği

Lif miktarını gaz ve şişkinliği önlemek için kademeli artırın ve lifle birlikte yeterli su için.

Hareketsizlik

Kısa günler, soğuk ve yağışlı hava kış aylarında yürüyüşü ve dış mekân aktivitelerini azaltır; ekran başında ve oturarak geçirilen süre artar. Düzenli hareket, bağırsak alışkanlıklarının düzenlenmesine ve genel sağlığa katkıda bulunur.

Kışın hareketli kalmak için: Alışveriş merkezlerinde veya kapalı alanlarda yürüyüş, asansör yerine merdiven, evde egzersiz videoları, gün içinde her 30–45 dakikada bir kalkıp birkaç dakika hareket etmek.

Kış Kabızlığını Önlemek İçin 10 Öneri

1. Güne bir bardak ılık suyla başlayın.
2. Gün boyunca düzenli aralıklarla su için; susamayı beklemeyin.
3. Her öğüne bir sebze ekleyin; haftada en az iki-üç kez baklagil tüketin.
4. Günde iki porsiyon meyve tüketin; kivi ve kuru erik iyi seçeneklerdir.
5. Beyaz ekmek yerine tam tahıllı ekmek ve bulgur tercih edin.
6. Çay ve kahvenin yanında mutlaka su için.
7. Her gün en az 30 dakika hareket etmeye çalışın; dışarısı uygun değilse kapalı alanda yürüyün.
8. Kahvaltıdan sonra tuvalete gitmeye acele etmeden zaman ayırın.
9. Dışkılama dürtüsünü ertelemeyin; ayaklarınızın altına küçük bir tabure koyun.
10. Soğuk algınlığı için kullandığınız ilaçların kabızlık yapıp yapmadığını hekim veya eczacınıza sorun.

Kabızlıkla ilgili daha kapsamlı bilgi için Kabızlık Nasıl Geçer? Doğal Yöntemler ve Tedavi yazımıza bakabilirsiniz.

Kış Kabızlığında Ne Zaman Doktora Gitmeli?

• Bu önlemlere rağmen birkaç hafta içinde düzelmeyen kabızlık
• Dışkıda kan veya siyah dışkı
• İstemsiz kilo kaybı veya demir eksikliği anemisi
• 50 yaşından sonra yeni başlayan kabızlık
• Şiddetli karın ağrısı, kusma ve gaz çıkaramama (acil)
• Kabızlıkla birlikte sürekli üşüme, yorgunluk, kilo alma ve cilt kuruluğu (tiroid açısından değerlendirme; bkz. Sürekli Üşüme ve Kabızlık Tiroid Belirtisi Olabilir mi?)

İzmit, Kocaeli'de Kabızlık Değerlendirmesi

Dr. Berat Fıçıcı'nın muayenehanesi Körfez Mahallesi, Üzülmez İşhanı No:127 Kat:3 D:3, İzmit/Kocaeli adresindedir. Kabızlık şikayetiyle başvuran kişilerde beslenme, sıvı alımı, hareket düzeyi ve kullanılan ilaçlar değerlendirilir; gerekli tahliller (tiroid testleri, kan sayımı, demir depoları gibi) istenir ve gerektiğinde gastroenteroloji uzmanına yönlendirme yapılır. Kişiye uygun plan hastayla birlikte oluşturulur. İletişim bilgileri için İletişim sayfasına bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kışın kabızlık neden artar?

Kışın susama hissinin azalmasıyla daha az su içilmesi, hareketin azalması, taze sebze-meyve yerine ağır yemeklerin tercih edilmesi ve soğuk algınlığı ilaçları kabızlığa yatkınlığı artırabilir.

Kışın günde ne kadar su içmeli?

Kalp veya böbrek hastalığı gibi bir kısıtlama yoksa, yetişkinlerin gün içine yayarak yaklaşık 1,5–2 litre sıvı alması genellikle önerilir. Çorbalar, bitki çayları ve meyveler de sıvı alımına katkıda bulunur.

Kış kabızlığına hangi yiyecekler iyi gelir?

Pırasa, lahana, ıspanak gibi kış sebzeleri, mercimek ve kuru fasulye gibi baklagiller, kivi, portakal, armut gibi meyveler ve kuru erik, kuru kayısı gibi kuru meyveler lif açısından zengindir.

Çay ve kahve kabızlık yapar mı?

Ölçülü çay ve kahve tüketimi genellikle kabızlığa yol açmaz; kahve bazı kişilerde bağırsak hareketlerini artırabilir. Ancak gün içinde suyun yerine yalnızca çay ve kahve içilmesi sıvı dengesini olumsuz etkileyebilir.

Soğuk algınlığı ilaçları kabızlık yapar mı?

Kodein içeren öksürük şurupları ve bazı alerji ilaçları kabızlığa yol açabilir. Kabızlık yaşıyorsanız kullandığınız ilaçları hekim veya eczacınıza danışın.

Kabızlık ve üşüme birlikteyse ne yapmalı?

Kabızlıkla birlikte sürekli üşüme, yorgunluk, kilo alma ve cilt kuruluğu varsa tiroid bezinin az çalışması ve demir eksikliği açısından kan testleriyle değerlendirme yapılması önerilir.

İlgili Sayfalar

• Kabızlık Nasıl Geçer?
• Sürekli Üşüme ve Kabızlık: Tiroid
• Huzursuz Bağırsak Sendromu
• Kabızlık ve Bel Ağrısı
• Demir Eksikliği ve Ferritin Düşüklüğü

Kaynaklar

• Anti M, Pignataro G, Armuzzi A, et al. Water supplementation enhances the effect of high-fiber diet on stool frequency and laxative consumption in adult patients with functional constipation. Hepatogastroenterology. 1998;45(21):727-732. PMID: 9684123
• van der Schoot A, Drysdale C, Whelan K, et al. The effect of fiber supplementation on chronic constipation in adults: an updated systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Am J Clin Nutr. 2022;116(4):953-969. PMID: 35816465
• Müller-Lissner SA, Kamm MA, Scarpignato C, et al. Myths and misconceptions about chronic constipation. Am J Gastroenterol. 2005;100(1):232-242. PMID: 15654804

Tıbbi içerik sorumlusu: Dr. Berat Fıçıcı. İletişim: randevu@drberat.com.tr. Son güncelleme: 15 Kasım 2026.

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Sağlık sorunlarınız için hekiminize başvurunuz. Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.