Diyabetik Ayak ve Ozon Tedavisi

Kısaca: Diyabetik ayak, diyabete bağlı sinir hasarı (nöropati), damar daralması ve enfeksiyon nedeniyle ayakta gelişen, iyileşmesi güç yaralardır. Tedavinin temeli yara bakımı, yaranın üzerindeki basıncın kaldırılması, enfeksiyonun tedavisi, damar değerlendirmesi ve kan şekeri kontrolüdür. Ozon tedavisi bu standart bakıma ek olarak uygulanan destekleyici yaklaşımlardandır: 960 hastayı kapsayan güncel bir meta-analizde ozonun yara boyutunu küçültme, iyileşme süresini kısaltma, ampütasyon (uzuv kaybı) oranını ve hastanede kalış süresini azaltma ile ilişkili olduğu bildirilmiştir. Fonksiyonel ve rejeneratif tıp bakış açısıyla ozon; kan şekeri kontrolü, beslenme ve ayak bakımını da kapsayan kişiye özel bir planın parçası olarak değerlendirilir.

Son güncelleme: 11 Kasım 2026

İçindekiler

• Diyabetik ayak nedir?
• Neden gelişir?
• Belirtileri
• Standart tedavi: temel adımlar
• Diyabetik ayakta ozon: bilimsel veriler
• Sağlık Bakanlığı GETAT çerçevesi
• Fonksiyonel ve rejeneratif tıp bakış açısıyla diyabetik ayak
• Günlük ayak bakımı
• Ne zaman hekime başvurulmalı?
• İzmit, Kocaeli'de bilgilendirme
• Sık Sorulan Sorular
• Kaynaklar

Diyabetik ayak nedir?

Diyabetik ayak, diyabetli kişilerde ayakta gelişen yara, enfeksiyon ve doku hasarını kapsayan bir tablodur. Yıllar içinde yüksek seyreden kan şekeri sinirleri ve damarları etkiler. His azaldığı için küçük bir kesik, nasır veya ayakkabı vurması fark edilmeden yaraya dönüşebilir; dolaşım bozukluğu nedeniyle yara geç iyileşir ve enfeksiyona açık hale gelir. Erken fark edilmediğinde ampütasyona kadar ilerleyebileceği için diyabetin en ciddi komplikasyonlarından biridir.

Neden gelişir?

• Nöropati: Ayakta his kaybı; ağrı, sıcak ve basınç hissedilmez.
• Damar hastalığı: Bacak damarlarında daralma; dokuya yeterli kan ve oksijen ulaşmaz.
• Basınç ve şekil bozuklukları: Nasırlar, çekiç parmak, topuk ve tabandaki basınç noktaları.
• Enfeksiyon: Yaranın mikrop kapması ve derin dokulara yayılması.
• Risk artıranlar: Kontrolsüz kan şekeri, sigara, uygunsuz ayakkabı, yalınayak yürüme, batık tırnak, mantar enfeksiyonları, böbrek hastalığı, daha önce yara veya ampütasyon öyküsü.

Belirtileri

• Ayakta iyileşmeyen yara, çatlak veya su toplaması
• Kızarıklık, şişlik, sıcaklık artışı
• Yaradan akıntı veya kötü koku
• Ayakta uyuşma, karıncalanma veya his kaybı
• Ayakta renk değişikliği, soğukluk, yürürken baldır ağrısı

His kaybı nedeniyle yaralar ağrısız olabilir. Ağrının olmaması, yaranın önemsiz olduğu anlamına gelmez.

Standart tedavi: temel adımlar

Uluslararası Diyabetik Ayak Çalışma Grubu (IWGDF) 2023 kılavuzu, standart yara bakımına ek olarak yara iyileşmesini destekleyen yöntemlere ilişkin öneriler sunar (Chen ve ark., 2024). Standart bakımın temel adımları şunlardır:

1. Yara bakımı: Ölü dokunun temizlenmesi (debridman) ve uygun pansuman
2. Basıncın kaldırılması: Özel alçı, bot veya ayakkabı ile yaranın üzerine yük binmesinin önlenmesi
3. Enfeksiyon tedavisi: Gerektiğinde antibiyotik ve cerrahi drenaj
4. Damar değerlendirmesi: Dolaşım bozukluğunda damar açma işlemleri
5. Kan şekeri ve genel sağlık: Diyabet tedavisinin düzenlenmesi, beslenme, sigaranın bırakılması

Diyabetik ayakta ozon: bilimsel veriler

Ozon tedavisi, oksijen-ozon gaz karışımının hekim tarafından uygulanmasıdır. Diyabetik ayakta yara bölgesine lokal ve sistemik uygulama yöntemleri kullanılır.

• Güncel meta-analiz: 960 hastayı kapsayan 11 çalışmanın birleştirildiği bir sistematik derleme ve meta-analizde, ozonun standart tedaviye göre yara boyutunu küçültme, ortalama iyileşme süresini kısaltma, ampütasyon oranını azaltma (risk oranı 0,46) ve hastanede kalış süresini kısaltma ile ilişkili olduğu bildirilmiştir. Yazarlar ozon tedavisinin iyileşmeyi hızlandırma, ampütasyonu azaltma ve hastanede kalışı kısaltma açısından ek fayda sağladığını belirtmiştir (Izadi ve ark., 2024).

Ozon, diyabetik ayak bakımının temel adımlarıyla birlikte, hekim ve diyabetik ayak ekibinin değerlendirmesiyle uygulanan destekleyici bir yaklaşımdır.

Sağlık Bakanlığı GETAT çerçevesi

Ozon uygulaması, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği (Resmî Gazete, 28.04.2026, Sayı 33237) ve Sağlık Bakanlığı ozon uygulama kılavuzuna göre yapılır. Kılavuz uygulamayı tedaviyi destekleyici olarak tanımlar; uygulama hastalığı ortadan kaldırmaz ve standart tedavinin yerini almaz. Bir durumda ozon uygulanıp uygulanamayacağı ve hangi yetkili birimde yapılabileceği kılavuzdaki endikasyonlara göre belirlenir. Uygulama öncesinde yazılı bilgilendirme ve onam alınır, eşdeğer diğer tedavi seçenekleri anlatılır. 18 yaş altı, 74 yaş üstü, onkoloji hastaları ve kronik hastalığı akut atakta olan kişilerde uygulama öncesi ilgili uzman görüşü gerekir; kılavuzdaki kontrendikasyonlar hekim tarafından değerlendirilir.

Fonksiyonel ve rejeneratif tıp bakış açısıyla diyabetik ayak

Fonksiyonel tıp bakış açısı, diyabetik ayağı yalnızca bir yara olarak değil, metabolik sağlık, dolaşım, beslenme ve yaşam alışkanlıklarıyla birlikte ele alır:

• Kan şekeri kontrolü: Yara iyileşmesinin temel koşullarından biridir.
• Beslenme: Yeterli protein, kalori ve vitamin alımı doku onarımını destekler; gerekirse diyetisyen desteği alınır.
• Sigara: Damarları daraltarak iyileşmeyi geciktirir; bırakılması önerilir.
• Kalp-damar sağlığı ve böbrekler: Kan basıncı, kan yağları ve böbrek fonksiyonları birlikte izlenir.
• Eğitim: Kişinin ve ailesinin ayak bakımı konusunda bilgilendirilmesi yeni yaraları önlemeye yardımcı olur.

Rejeneratif tıp açısından yara iyileşmesi, dokunun kendi onarım kapasitesine dayanır. IWGDF 2023 kılavuzu, standart bakım uygulandığı halde iyileşmeyen yaralarda bazı ek yöntemleri (örneğin kişinin kendi kanından hazırlanan lökosit, trombosit ve fibrin yaması, topikal oksijen ve hiperbarik oksijen) koşullu olarak önermektedir. Ozonun dokunun oksijenlenmesi ve antioksidan savunma üzerindeki etkileri de onu bu alanda öne çıkan destekleyici yaklaşımlardan biri yapmaktadır.

Günlük ayak bakımı

• Ayaklarınızı her gün, tabanı da dahil olmak üzere kontrol edin; gerekirse ayna kullanın veya bir yakınınızdan yardım isteyin.
• Ayaklarınızı ılık suyla yıkayın, parmak aralarını iyice kurulayın.
• Kuru cilde nemlendirici sürün; parmak aralarına sürmeyin.
• Tırnakları düz şekilde kısaltın; nasır ve batık tırnakları kendiniz kesmeyin.
• Yalınayak yürümeyin; ayağınıza uygun, geniş burunlu ayakkabılar giyin ve giymeden önce içini kontrol edin.
• Sıcak su torbası veya ısıtıcıyı ayaklarınıza doğrudan uygulamayın; his kaybı nedeniyle yanık riski vardır.
• Kan şekerinizi düzenli izleyin ve kontrollerinizi aksatmayın.

Diyabette kan şekeri kontrolü hakkında bilgi için Diyabette Ozon Tedavisi ve Kan Şekeri, ozon uygulamasının genel çerçevesi için Kocaeli'de Ozon Tedavisi yazılarına bakabilirsiniz.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

• Ayakta yeni bir yara, çatlak veya su toplaması fark ettiğinizde, küçük görünse bile
• Yarada kızarıklık, şişlik, akıntı veya kötü koku olduğunda
• Ateş, titreme veya kan şekerinde açıklanamayan yükselme olduğunda
• Ayakta morarma, kararma veya soğukluk olduğunda; bu durum acil değerlendirme gerektirir
• Yürürken baldırda ağrı veya dinlenirken ayakta ağrı başladığında

İzmit, Kocaeli'de bilgilendirme

Dr. Berat Fıçıcı, Kocaeli'de çalışan bir hekimdir; Sağlık Bakanlığı onaylı ozon, kupa (hacamat), proloterapi, mezoterapi ve sülük GETAT sertifikalarına sahiptir. Muayenehanedeki GETAT yetkisi Uygulama Ünitesi'dir. Diyabetik ayak yarasının tanı ve tedavisi diyabetik ayak ekibinin uzmanlık alanındadır; bu yazı onun yerine geçmez. Ayrıntılar için özgeçmiş sayfasına bakabilirsiniz.

Adres: Körfez Mahallesi, Kocaeli Valiliği Yanı, Üzülmez İşhanı No:127 Kat: 3, D:3, 41040 İzmit/Kocaeli.

Sık Sorulan Sorular

Diyabetik ayak nedir?

Diyabete bağlı sinir hasarı, dolaşım bozukluğu ve enfeksiyon nedeniyle ayakta gelişen, iyileşmesi güç yara ve doku hasarıdır.

Diyabetik ayakta ozon tedavisi işe yarar mı?

Güncel bir meta-analizde ozon, standart tedaviye ek olarak uygulandığında yara boyutunda küçülme, iyileşme süresinde kısalma ve ampütasyonda azalma ile ilişkilendirilmiştir. Standart yara bakımıyla birlikte, destekleyici olarak uygulanır.

Ozon tedavisi standart yara bakımının yerine geçer mi?

Hayır. Yara temizliği, basıncın kaldırılması, enfeksiyon tedavisi, damar değerlendirmesi ve kan şekeri kontrolü tedavinin temelidir. Ozon ancak bunlara ek ve destekleyici olarak düşünülebilir.

Diyabetik ayak yarası neden ağrısız olabilir?

Nöropati nedeniyle ayakta his azalır. Bu nedenle ağrı olmaması yaranın önemsiz olduğu anlamına gelmez; her yara hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Diyabetik ayaktan korunmak için ne yapılmalı?

Ayakları her gün kontrol etmek, uygun ayakkabı giymek, yalınayak yürümemek, kan şekerini kontrol altında tutmak, sigarayı bırakmak ve düzenli ayak muayenesi yaptırmak önerilir.

Diyabetik ayak için hangi doktora gidilir?

Diyabetik ayak ekibi bulunan bir merkeze ya da endokrinoloji, genel cerrahi veya kalp-damar cerrahisi hekimine başvurulabilir. Acil belirtilerde vakit kaybetmeden acil servise gidilmelidir.

Kaynaklar

1. Izadi M, Jafari-Oori M, Eftekhari Z, ve ark. Effect of ozone therapy on diabetes-related foot ulcer outcomes: a systematic review and meta-analysis. Curr Pharm Des. 2024. PMID: 38982924
2. Chen P, ve ark. Guidelines on interventions to enhance healing of foot ulcers in people with diabetes (IWGDF 2023 update). Diabetes Metab Res Rev. 2024;40(3):e3644. PMID: 37232034
3. Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği. Resmî Gazete, 28.04.2026, Sayı: 33237.
4. T.C. Sağlık Bakanlığı. Ozon Uygulamaları Kılavuzu (2026).

Tıbbi içerik sorumlusu: Dr. Berat Fıçıcı. İletişim: randevu@drberat.com.tr. Son güncelleme: 11 Kasım 2026

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez.