Prolozon Tedavisi Nedir? Nasıl Yapılır, Kimlere Uygulanır?
Kısaca: Prolozon tedavisi, tıbbi ozon gazının eklem içine veya eklem çevresindeki bağ, tendon ve kas dokularına, proloterapiye benzer bir enjeksiyon tekniğiyle uygulanmasıdır. Adını "proloterapi" ve "ozon" kelimelerinin birleşiminden alır. Sağlık Bakanlığı'nın 2026 tarihli Ozon Uygulama Kılavuzu'nda kas-iskelet sistemi enjeksiyonu olarak tanımlanan bu uygulama; diz kireçlenmesi, tenisçi dirseği, karpal tünel sendromu, bel ve boyun ağrısı gibi kılavuzda sayılan durumlarda tedaviyi destekleyici olarak kullanılabilir. Egzersiz ve gerekli tıbbi tedavinin yerine geçmez, onlarla birlikte planlanır.
| Başlık | Özet bilgi |
|---|---|
| Nedir? | Tıbbi ozonun eklem içi ve eklem çevresi dokulara enjeksiyonu |
| Kılavuzdaki karşılığı | Ozon Uygulama Kılavuzu, kas-iskelet sistemi uygulamaları (kas, tendon, bağ, eklem içi ve eklem çevresi enjeksiyon) |
| Sık kullanıldığı durumlar | Diz kireçlenmesi, tenisçi dirseği, karpal tünel sendromu, bel ve boyun ağrısı; menisküs, omuz tendon sorunları ve miyofasiyal ağrıda destekleyici |
| Kimler uygulayabilir? | Sağlık Bakanlığı ozon uygulama sertifikasına sahip hekimler |
| Uygulanamayan durumlar | Gebelik, G6PD enzim eksikliği, kontrolsüz hipertiroidi, malign hipertansiyon, aktif kanama, ileri trombosit düşüklüğü |
İçindekiler
- Prolozon tedavisi nedir?
- Nasıl etki ettiği düşünülüyor?
- Prolozon ve proloterapi arasındaki fark
- Prolozon hangi durumlarda uygulanır?
- Kimlere uygulanmaz?
- Uygulama nasıl yapılır?
- Olası yan etkiler
- Bilimsel çalışmalar ne gösteriyor?
- Sık sorulan sorular
Prolozon Tedavisi Nedir?
Prolozon; tıbbi ozon cihazında oksijenden elde edilen, belirli yoğunluktaki oksijen-ozon karışımının ağrılı eklemin içine ya da eklemi çevreleyen bağ, tendon ve kas bağlantı noktalarına küçük enjeksiyonlarla verilmesidir. Enjeksiyonların yapıldığı noktalar, proloterapide olduğu gibi ağrının kaynaklandığı bağ ve tendon yapışma yerlerine göre seçildiği için bu isim kullanılır.
Sağlık Bakanlığı kılavuzlarında "prolozon" adıyla ayrı bir yöntem tanımlanmamıştır. Uygulama, Ozon Uygulama Kılavuzu'nda yer alan kas-iskelet sistemi uygulamaları kapsamında değerlendirilir ve bu kılavuzdaki endikasyon, kontrendikasyon ve uygulama kurallarına tabidir. Bazı hastalarda aynı tedavi planı içinde dekstrozlu proloterapi de kullanılabilir; bu durumda her iki yöntem için de kendi kılavuzundaki kurallar geçerlidir.
Prolozon Nasıl Etki Ettiği Düşünülüyor?
Tıbbi amaçla kullanılan düşük dozdaki ozonun dokuda kontrollü ve kısa süreli bir oksidatif uyarı oluşturduğu, bu uyarıya yanıt olarak vücudun kendi antioksidan ve onarım sistemlerinin harekete geçtiği düşünülmektedir. Laboratuvar ve klinik çalışmalarda öne sürülen başlıca etkiler şunlardır:
- İltihabi süreçlerin düzenlenmesi: Eklem içindeki iltihabi maddelerin dengelenmesine katkı.
- Ağrı iletiminin azaltılması: Ağrı oluşumunda rol oynayan maddeler üzerinden ağrı algısının hafiflemesi.
- Doku beslenmesinin desteklenmesi: Bölgesel dolaşım ve oksijenlenme üzerinde olumlu etki.
- Onarım süreçlerinin uyarılması: Bağ ve tendon dokusunda iyileşmeye katkı sağlayan büyüme faktörlerinin salınımı.
Bu mekanizmaların tamamı henüz kesin olarak aydınlatılmış değildir; araştırmalar sürmektedir.
Prolozon ile Proloterapi Arasındaki Fark
| Prolozon | Proloterapi | |
|---|---|---|
| Uygulanan madde | Tıbbi oksijen-ozon karışımı | Çoğunlukla dekstroz (şeker) çözeltisi |
| Bağlı olduğu kılavuz | Ozon Uygulama Kılavuzu | Proloterapi Uygulama Kılavuzu |
| Temel amaç | İltihabi süreci düzenleme ve ağrıyı azaltma | Kontrollü doku uyarısıyla bağ ve tendonların güçlenmesini destekleme |
| Uygulama bölgesi | Eklem içi, eklem çevresi, bağ, tendon ve kas | Bağ ve tendon yapışma yerleri, eklem içi |
Hangi yöntemin veya birlikte kullanımlarının uygun olduğuna; tanı, ağrının kaynağı, eşlik eden hastalıklar ve hastanın tercihi göz önünde bulundurularak muayene sonrasında karar verilir. Proloterapi hakkında ayrıntılı bilgi için Proloterapi sayfamıza bakabilirsiniz.
Prolozon Hangi Durumlarda Uygulanır?
Ozon Uygulama Kılavuzu'nda Uygulama Ünitesi için sayılan kas-iskelet sistemi endikasyonları şunlardır:
Kılavuzda doğrudan sayılan durumlar
- Diz kireçlenmesi (diz osteoartrozu): Eklem içi enjeksiyon. Ayrıntılı bilgi için Diz Kireçlenmesi yazımıza bakabilirsiniz.
- Bel ağrısı: Bel çevresindeki kaslara (lomber paravertebral) enjeksiyon.
- Boyun ağrısı: Boyun çevresindeki kaslara (servikal paravertebral) enjeksiyon.
- Tenisçi dirseği (lateral epikondilit)
- Karpal tünel sendromu
- Fibromiyalji
Tedaviyi destekleyici olarak kullanılabildiği durumlar
- Bel ve boyun fıtığı, faset eklem sendromu
- Menisküs hasarı ve diğer eklemlerde kireçlenme (osteoartrit)
- Omuz rotator manşet tendinopatisi
- Miyofasiyal ağrı sendromu ve kronik yorgunluk
- Çene eklemi (TME) disfonksiyonu
- Topuk ağrısı (plantar fasiit)
Diz ve kalça kireçlenmesi, omuz rotator manşet yaralanmaları, tenisçi ve golfçü dirseği ile topuk dikeni, Proloterapi Uygulama Kılavuzu'nda da Uygulama Ünitesi endikasyonları arasında yer alır. Sağlık Bakanlığı kılavuzlarına göre bel ağrısı ve omurga instabilitesinde proloterapi yalnızca yetkili GETAT Uygulama Merkezlerinde, standart tedaviye ek olarak uygulanabilir.
Prolozon Kimlere Uygulanmaz?
Ozon Uygulama Kılavuzu'na göre aşağıdaki durumlarda ozon uygulaması yapılamaz:
- Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz (G6PD) enzim eksikliği (favizm)
- Kontrolsüz hipertiroidi (Basedow-Graves tipi)
- Gebelik
- Malign (kontrol altına alınamayan, ağır) hipertansiyon
- Aktif ve yoğun kanama
- Kan pulcuğu (trombosit) sayısının 50.000/ml'nin altında olması
- Beyin kanaması ve kalp krizi gibi hastalıkların akut dönemi
18 yaş altı, 74 yaş üstü, onkoloji hastaları ve kronik hastalıkların akut atak döneminde olanlarda uygulama ancak ilgili uzman hekimin görüşüyle yapılabilir. Uygulama bölgesinde enfeksiyon bulunması veya kan sulandırıcı ilaç kullanımı da değerlendirmede dikkate alınır.
Prolozon Uygulaması Nasıl Yapılır?
1. Muayene ve tanı
Önce ağrının kaynağı öykü, muayene ve gerekiyorsa röntgen, ultrason veya MR ile netleştirilir. Kırık, enfeksiyon, iltihaplı romatizma atağı veya cerrahi gerektiren bir durum varsa ilgili uzmanlık alanına yönlendirme yapılır.
2. Bilgilendirme ve onam
Uygulamanın amacı, olası yan etkileri, beklenen süreç ve eşdeğer diğer tedavi seçenekleri anlatılır; hastadan yazılı onam alınır.
3. Uygulama
Hasta, hafif bir öğün yemiş olarak gelmelidir. Cilt steril olarak temizlenir; ozon, tıbbi ozon cihazından ozona dayanıklı steril enjektörle alınarak ince iğnelerle eklem içine veya belirlenen noktalara uygulanır. İşlem genellikle kısa sürer ve hasta aynı gün günlük yaşamına dönebilir.
4. Takip
Uygulama sayısı ve aralığı; tanıya, ağrının şiddetine ve tedaviye verilen yanıta göre hekim tarafından belirlenir. Her uygulamada muayene bulguları ve varsa yan etkiler kayıt altına alınır. Uygulama süresince egzersiz programına ve gerekli tıbbi tedaviye devam edilir.
Prolozonun Olası Yan Etkileri
Uygulama sonrasında enjeksiyon bölgesinde birkaç saat ile birkaç gün süren hafif ağrı, dolgunluk hissi veya morarma görülebilir. Kılavuzda belirtilen diğer istenmeyen durumlar arasında baş dönmesi, tansiyon ve kan şekerinde geçici değişiklikler, enjeksiyon bölgesi çevresinde kaşıntı ve kabarıklık yer alır. Çok nadir olarak eklem enfeksiyonu (septik artrit) ve gaz embolisi gibi ciddi komplikasyonlar bildirilmiştir. Bu nedenle uygulamanın steril koşullarda, sertifikalı hekim tarafından ve kılavuzda tanımlanan acil müdahale donanımı bulunan bir ortamda yapılması gerekir. Uygulama sonrasında eklemde artan kızarıklık, ısı artışı, şişlik veya ateş olursa hekime başvurulmalıdır.
Bilimsel Çalışmalar Ne Gösteriyor?
- Diz kireçlenmesi: Eklem içi ozon enjeksiyonuna ilişkin çalışmaları bir araya getiren bir meta-analizde, ozonun diz ağrısını kısa dönemde belirgin şekilde azalttığı, etkinin yaklaşık birinci ayda en yüksek düzeye ulaştığı ve 3–6 ay içinde giderek azaldığı bildirilmiştir. Aynı analizde ozon ile hyaluronik asit veya PRP arasında anlamlı fark bulunmamıştır.
- Prolozon ve dekstroz proloterapi karşılaştırması: Hafif ve orta derecede diz kireçlenmesi olan hastalarda yapılan bir çalışmada, her iki yöntemle de ağrı ve eklem fonksiyonunda belirgin düzelme görülmüş, iki grup arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Dekstroz proloterapinin diz kireçlenmesindeki etkisi ayrıca randomize kontrollü bir çalışmada da incelenmiştir.
- Bel fıtığına bağlı ağrı: Bel fıtığına bağlı kronik bel ağrısında ozon uygulamalarını değerlendiren bir sistematik derleme ve meta-analizde, bel çevresindeki kaslara (paravertebral) uygulanan ozonun olumlu sonuçlar verdiği ve komplikasyon oranının düşük olduğu bildirilmiştir.
Sonuçlar kişiden kişiye değişebilir; uygun hasta seçimi ve egzersizle birlikte kullanım önemlidir.
İzmit, Kocaeli'de Prolozon Uygulaması
Dr. Berat Fıçıcı'nın muayenehanesi Körfez Mahallesi, Üzülmez İşhanı No:127 Kat:3 D:3, İzmit/Kocaeli adresindedir. Dr. Berat Fıçıcı; ozon, proloterapi, mezoterapi, kupa ve sülük uygulamaları için Sağlık Bakanlığı onaylı GETAT sertifikalarına sahiptir ve muayenehane GETAT Uygulama Ünitesi yetkisiyle hizmet vermektedir. Uygulama öncesinde muayene ile ağrının kaynağı değerlendirilir; prolozonun uygun olmadığı veya başka bir uzmanlık alanının değerlendirmesi gereken durumlarda ilgili bölüme yönlendirme yapılır. İletişim bilgileri için İletişim sayfasına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Prolozon tedavisi ağrılı mıdır?
Enjeksiyon sırasında kısa süreli batma ve dolgunluk hissi olabilir. Uygulama sonrasında bölgede birkaç gün süren hafif ağrı görülebilir; bu genellikle kendiliğinden geçer.
Prolozon kaç seans uygulanır?
Seans sayısı ve aralığı tanıya, ağrının şiddetine ve tedaviye verilen yanıta göre hekim tarafından belirlenir. Her uygulama öncesinde hasta yeniden değerlendirilir.
Prolozon ile proloterapi aynı şey mi?
Hayır. Prolozonda tıbbi ozon, proloterapide çoğunlukla dekstroz çözeltisi kullanılır. İki yöntem farklı kılavuzlara bağlıdır; bazı durumlarda aynı tedavi planında birlikte kullanılabilirler.
Prolozon sonrası nelere dikkat edilmeli?
Uygulama günü bölgeyi aşırı zorlayan ağır egzersizlerden kaçınılması, hekimin önerdiği egzersiz programına devam edilmesi ve kızarıklık, şişlik veya ateş gibi belirtilerde hekime başvurulması önerilir.
Prolozon kortizon iğnesi gibi midir?
Hayır. Prolozonda kortizon kullanılmaz; uygulanan madde tıbbi oksijen-ozon karışımıdır. Hangi enjeksiyon tedavisinin uygun olduğuna muayene sonrasında karar verilir.
Prolozonu kimler uygulayabilir?
Ozon uygulamaları yalnızca Sağlık Bakanlığı onaylı ozon uygulama sertifikasına sahip hekimler tarafından, yetkilendirilmiş GETAT uygulama ünitesi veya merkezinde yapılabilir.
İlgili Sayfalar
- Ozon Tedavisi
- Proloterapi
- Diz Kireçlenmesi Tedavisi ve Belirtileri
- Bel Ağrısı Neden Olur?
- Geçmeyen Omuz Ağrısının 9 Nedeni
- Ağrı Tedavileri
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Ozon Uygulama Kılavuzu ve Proloterapi Uygulama Kılavuzu, 2026
- Arias-Vázquez PI, Tovilla-Zárate CA, Bermudez-Ocaña DY, et al. Short-term therapeutic effects of ozone in the management of pain in knee osteoarthritis: a meta-analysis. PM R. 2019;11(8):879-887. PMID: 30689297
- Hashemi M, Jalili P, Mennati S, et al. The effects of prolotherapy with hypertonic dextrose versus prolozone (intraarticular ozone) in patients with knee osteoarthritis. Anesth Pain Med. 2015;5(5):e27585. PMID: 26587401
- Magalhaes FN, Dotta L, Sasse A, et al. Ozone therapy as a treatment for low back pain secondary to herniated disc: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Pain Physician. 2012;15(2):E115-129. PMID: 22430658
- Rabago D, Patterson JJ, Mundt M, et al. Dextrose prolotherapy for knee osteoarthritis: a randomized controlled trial. Ann Fam Med. 2013;11(3):229-237. PMID: 23690322
Tıbbi içerik sorumlusu: Dr. Berat Fıçıcı. İletişim: randevu@drberat.com.tr. Son güncelleme: 11 Kasım 2026.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Sağlık sorunlarınız için hekiminize başvurunuz. Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.