Proloterapi Nedir
Kısaca: Proloterapi, gevşemiş veya zayıflamış bağ ve tendonların kemiğe tutunduğu noktalara dekstroz (şekerli çözelti) gibi maddelerin enjekte edilmesiyle yapılan rejeneratif bir uygulamadır. Amaç, dokuda kontrollü bir onarım yanıtı başlatarak bağ ve tendonların güçlenmesini desteklemektir. Diz ve kalça kireçlenmesi, eklem bağlarında gevşeklik, omuz ve dirsek sorunları, topuk dikeni ve spor yaralanmalarında gündeme gelir. Bilimsel çalışmalarda dekstroz proloterapisinin diz kireçlenmesinde ağrı, işlev ve tutuklukta anlamlı ve kalıcı iyileşme sağladığı bildirilmiştir. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı GETAT düzenlemeleri kapsamında, sertifikalı hekimler tarafından ve standart tedaviyi destekleyici olarak uygulanır.
Son güncelleme: 11 Kasım 2026
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Nedir? | Bağ ve tendon tutunma noktalarına dekstroz gibi çözeltilerin enjeksiyonu |
| Amaç | Kontrollü onarım yanıtıyla bağ ve tendonların güçlenmesini desteklemek |
| Uygulama alanları | Eklem bağ gevşekliği, diz ve kalça kireçlenmesi, rotator manşon yaralanması, omuz instabilitesi, tenisçi ve golfçü dirseği, topuk dikeni, metatarsalji |
| Destekleyici kullanım | Plantar fasiit, sinir sıkışmaları, kısmi tendon ve bağ yaralanmaları, spor yaralanmaları |
| Bilimsel çalışmalar | Diz kireçlenmesinde ağrı, işlev ve tutuklukta anlamlı iyileşme bildirilmiştir |
| Yaklaşım | Rejeneratif ve fonksiyonel tıp bakış açısıyla kişiye özel plan |
İçindekiler
- Proloterapi nedir?
- Proloterapi nasıl etki eder?
- Hangi çözeltiler kullanılır?
- Hangi durumlarda uygulanır?
- Bilimsel çalışmalar
- Rejeneratif ve fonksiyonel tıp bakış açısıyla proloterapi
- Uygulama süreci
- Uygulama sonrası
- Güvenlik ve uygunluk
- İzmit, Kocaeli'de bilgilendirme
- Sık Sorulan Sorular
- Kaynaklar
Proloterapi nedir?
Proloterapi adı, "çoğalma, yeni doku oluşumu" anlamına gelen "proliferasyon" kelimesinden gelir. Eklemleri bir arada tutan bağlar ve kasları kemiğe bağlayan tendonlar, zamanla zorlanma, yaralanma veya yaşa bağlı değişiklikler nedeniyle gevşeyebilir ya da zayıflayabilir. Bu yapıların kan akımı az olduğu için kendi kendine onarımları yavaştır. Proloterapide, bu yapıların kemiğe tutunduğu ağrılı noktalara hekim tarafından enjeksiyon yapılır ve dokunun onarım süreci desteklenir. Rejeneratif tıp yöntemleri arasında yer alır; ayrıntılar için Rejeneratif Tıp Nedir? yazısına bakabilirsiniz.
Proloterapi nasıl etki eder?
- Enjeksiyon bölgesinde kısa süreli, kontrollü bir iltihap yanıtı başlatılır.
- Bu yanıt, onarım hücrelerinin ve büyüme faktörlerinin bölgeye gelmesini sağlar.
- Yeni kolajen yapımı desteklenir; bağ ve tendonlar zamanla kalınlaşıp güçlenebilir.
- Eklemin dengesi ve hareket kontrolü iyileşerek ağrının azalmasına katkı sağlanır.
Hangi çözeltiler kullanılır?
En sık kullanılan çözelti dekstrozdur (glukoz). Dekstroz, uygun yoğunlukta hazırlanarak genellikle lokal anestezik ile birlikte uygulanır. Kullanılacak çözelti ve yoğunluk, uygulama bölgesine ve kişinin durumuna göre hekim tarafından belirlenir.
Hangi durumlarda uygulanır?
Sağlık Bakanlığı kılavuzuna göre Uygulama Ünitesi'nde proloterapi, standart tedaviye ek olarak şu durumlarda uygulanabilir:
- Eklem bağlarında gevşeklik
- Diz ve kalça kireçlenmesi (osteoartrit)
- Rotator manşon (omuz tendonu) yaralanmaları ve omuz instabilitesi
- Tenisçi ve golfçü dirseği (epikondilitler)
- Topuk dikeni ve metatarsalji (ayak ön kısmı ağrısı)
- Destekleyici olarak: Plantar fasiit, sinir sıkışmaları (tuzak nöropatiler), kısmi tendon ve bağ yaralanmaları, spor yaralanmaları
Bel ağrısı (akut ve kronik), omurga instabilitesi, fibromiyalji ve omurga çevresindeki tetik noktalar, çene eklemi kaynaklı baş-yüz ağrıları ile boyun instabilitesine bağlı baş ağrısı ve baş dönmesinde ise Sağlık Bakanlığı kılavuzlarına göre proloterapi yalnızca yetkili GETAT Uygulama Merkezlerinde, standart tedaviye ek olarak uygulanabilir.
Bilimsel çalışmalar
- Diz kireçlenmesi, randomize kontrollü çalışma: 90 erişkinin katıldığı çalışmada dekstroz proloterapisi, serum fizyolojik enjeksiyonu ve evde egzersizle karşılaştırılmıştır. 52. haftada genel diz skorundaki iyileşme proloterapi grubunda 15,3 puan, serum fizyolojik grubunda 7,6 puan, egzersiz grubunda 8,2 puan bulunmuş; proloterapi grubundaki iyileşme klinik olarak anlamlı düzeyi aşmıştır. Yazarlar proloterapinin ağrı, işlev ve tutuklukta klinik olarak anlamlı ve kalıcı iyileşme sağladığı sonucuna varmıştır; yan etki bildirilmemiştir (Rabago ve ark., 2013).
- Diz kireçlenmesi, meta-analiz: 258 hastayı kapsayan sistematik derleme ve meta-analizde dekstroz proloterapisi, genel diz skoru, işlev ve ağrı açısından yalnızca egzersize göre üstün bulunmuş ve diz kireçlenmesinde anlamlı yarar sağladığı bildirilmiştir (Sit ve ark., 2016).
Rejeneratif ve fonksiyonel tıp bakış açısıyla proloterapi
Rejeneratif tıp açısından proloterapi, dokunun kendi onarım kapasitesini harekete geçiren bir yöntemdir. Gerektiğinde PRP ve CGF gibi diğer rejeneratif uygulamalarla birlikte planlanabilir.
Fonksiyonel tıp bakış açısı ise onarım ortamını destekleyen etkenleri birlikte ele alır:
- Egzersiz: Uygulama sonrası kademeli güçlendirme, onarılan dokunun yüke uyum sağlamasına yardımcı olur.
- Beslenme: Yeterli protein ve C vitamini kolajen yapımını destekler.
- Kilo: Diz ve kalça eklemine binen yükün azaltılması
- Sigara: Doku onarımını olumsuz etkilediği için bırakılması
- Uyku ve stres: Onarım süreçleri ve ağrı algısı üzerine etkileri
Uygulama süreci
- Muayene: Ağrılı bölge, eklem dengesi ve hareket açıklığı değerlendirilir; görüntüleme sonuçlarınız incelenir.
- Kişisel plan: Uygulama noktaları ve tedavi planı size özel belirlenir.
- Bilgilendirme ve onam: Uygulama ve beklentiler hakkında bilgi verilir; yazılı onamınız alınır.
- Uygulama: Bölge temizlenir ve steril koşullarda enjeksiyonlar yapılır; gerektiğinde ultrason rehberliği kullanılır.
- Takip: Kontrollerde ağrı ve işlevdeki değişim değerlendirilir; plan ve egzersiz programı birlikte güncellenir.
Uygulama sonrası
- İlk birkaç gün bölgede hassasiyet, hafif şişlik veya tutukluk olabilir; bu, onarım yanıtının bir parçasıdır.
- Hekimin önerdiği şekilde hafif hareketlere devam edilir; ağır zorlamalardan kısa süre kaçınılır.
- Onarım sürecini etkileyebileceği için ağrı kesici kullanımı konusunda hekiminizin önerisine uyulur.
- Ateş, artan kızarıklık veya şişlik olursa hekime haber verilmelidir.
Güvenlik ve uygunluk
Proloterapi, sertifikalı hekim tarafından ve steril koşullarda yapıldığında güvenli bir uygulamadır. Uygulama bölgesinde enfeksiyon, kanama ve pıhtılaşma bozuklukları, kan sulandırıcı kullanımı, kullanılacak maddelere alerji ve gebelik gibi durumlar özel değerlendirme gerektirir; uygunluk muayenede kılavuza göre belirlenir.
Proloterapi uygulaması, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği (Resmî Gazete, 28.04.2026, Sayı 33237) ve Sağlık Bakanlığı kılavuzuna göre, sertifikalı hekim tarafından ve standart tedaviyi destekleyici olarak yapılır. Uygulama öncesinde yazılı bilgilendirme ve onam alınır, eşdeğer diğer seçenekler anlatılır. 18 yaş altı, 74 yaş üstü, onkoloji hastaları ve kronik hastalığı akut atakta olan kişilerde uygulama öncesi ilgili uzman görüşü alınır; kılavuzdaki kontrendikasyonlar muayenede değerlendirilir.
İzmit, Kocaeli'de bilgilendirme
Dr. Berat Fıçıcı, Kocaeli'de çalışan bir hekimdir; Sağlık Bakanlığı onaylı ozon, kupa (hacamat), proloterapi, mezoterapi ve sülük GETAT sertifikalarına sahiptir. Muayenehanedeki GETAT yetkisi Uygulama Ünitesi'dir. Fonksiyonel ve rejeneratif tıp bakış açısıyla, her uygulama muayene ve kişisel değerlendirme sonrasında planlanır. Ayrıntılar için özgeçmiş sayfasına bakabilirsiniz.
Adres: Körfez Mahallesi, Kocaeli Valiliği Yanı, Üzülmez İşhanı No:127 Kat: 3, D:3, 41040 İzmit/Kocaeli.
Sık Sorulan Sorular
Proloterapi nedir?
Gevşemiş veya zayıflamış bağ ve tendonların kemiğe tutunduğu noktalara dekstroz gibi çözeltilerin enjekte edilmesiyle onarım sürecini destekleyen rejeneratif bir uygulamadır.
Proloterapi hangi hastalıklarda uygulanır?
Kılavuza göre eklem bağ gevşekliği, diz ve kalça kireçlenmesi, omuz tendon yaralanmaları ve instabilitesi, tenisçi ve golfçü dirseği, topuk dikeni ve metatarsaljide; ayrıca plantar fasiit, sinir sıkışmaları ve spor yaralanmalarında destekleyici olarak uygulanır.
Proloterapi diz kireçlenmesinde etkili mi?
Randomize kontrollü bir çalışmada ve meta-analizde dekstroz proloterapisinin diz kireçlenmesinde ağrı, işlev ve tutuklukta anlamlı iyileşme sağladığı bildirilmiştir.
Proloterapi ağrılı mıdır?
Enjeksiyonlar genellikle lokal anestezikle birlikte yapılır. Uygulama sonrası birkaç gün hassasiyet olabilir.
Proloterapi ile PRP arasındaki fark nedir?
Proloterapide dekstroz gibi çözeltiler kullanılırken, PRP kişinin kendi kanından hazırlanan trombositten zengin plazmadır. Her ikisi de rejeneratif yöntemlerdir ve gerektiğinde birlikte planlanabilir.
Proloterapi sonrası nelere dikkat edilmeli?
Hafif hareketlere devam edilir, ağır zorlamalardan kısa süre kaçınılır ve ağrı kesici kullanımı konusunda hekimin önerisine uyulur.
Kaynaklar
- Rabago D, Patterson JJ, Mundt M, ve ark. Dextrose prolotherapy for knee osteoarthritis: a randomized controlled trial. Ann Fam Med. 2013;11(3):229-237. PMID: 23690322
- Sit RWS, Chung VCH, Reeves KD, ve ark. Hypertonic dextrose injections (prolotherapy) in the treatment of symptomatic knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis. Sci Rep. 2016;6:25247. PMID: 27146849
- Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği. Resmî Gazete, 28.04.2026, Sayı: 33237.
- T.C. Sağlık Bakanlığı. Proloterapi Uygulamaları Kılavuzu (2026).
Tıbbi içerik sorumlusu: Dr. Berat Fıçıcı. İletişim: randevu@drberat.com.tr. Son güncelleme: 11 Kasım 2026
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez.